Categorie archief: cultuur

Sinterklaasfeest en wat er omheen speelt.

Ineens hoor je iedereen beweren dat Sinterklaas een kinderfeest is. Voor mij is dat niet waar.  Jazeker, kinderen zetten hun schoentje en zingen bij de schoorsteen. Maar bij ons thuis werd het pas een ècht feest als de kinderen niet meer geloofden, zelf verzen en surprises gingen maken, elkaar in de maling namen met gekke plaagverzen, en de vreselijkse grappen bedachten: een  enorme schoenendoos vol watten met stijfsel, waarin een briefje dat je naar zolder moest, en op zolder lag dan weer een pakje vol prikkende  kastanjedoppen,   met advies om eens in de kelder te gaan kijken. Toen onze  jongste ook niet meer geloofde werd de pakjesavond een jolig evenement dat tot middernacht duurde, buikpijn van het lachen hadden we. . De Limburgse buren snapten niets van de lachsalvo’s die uit het huis opstegen.  Zij hadden niks met Sinterklaas en gaven  met Kerstmis mooi verpakte kadootjes., net als Duitsers.  Jaren later,  volgens mij door de TV, werd Sinterklaas een nationaal evenement en gingen ook de katholieken meedoen.

En eenmaal op de middelbare school hoopte je dat je kralenarmbandje afkomstig was van die leuke krullebol en niet van die puistenkop. Later op kantoor trok het personeel briefjes wie aan  wie kadootje moest geven. En de saaie boekhouder  bleek ineens wervelende gedichten te maken . Niks kinderfeest.

Probeer eens de Camera Obascura in handen te krijgen en lees over het Verguldavondje, meisjes die samen de hele avond  speculaasvrijers zitten te vergulden. Niks kinderfeest.

Inderdaad, de folklore van het gezellige Sinterklaasfeest is ons afgenomen, niet door het mallotige uit Amerika geimporteerde verzet tegen blackfacing,  maar door onze eigen commercie.   Al vóór  half oktober verschijnen  de sinterklaas etalages,  in de winkelcentra rare eigentijdse sinterklaasliedjes,  steeds meer Pieten, die steeds gekker gingen doen, de eeuwige Dieuwertje Blok  met het Sinterklaasjournaal op TV,  ieder dorp zijn eigen intocht, steeds duurdere geschenken, steeds meer lawijt.  Maar niet zeuren,  we kregen  er een paar feesten voor terug, ook geimporteerd, van Valentijnsdag tot Halloween.

Wij moeten daar niks van hebben,  wij  houden de oerhollandse sinterklaasavond  ere.

 

Advertenties

Typisch Limburgs.

Ik  had een mooie donkere goulashsoep gemaakt en daar hoort een glaasje Madeira bij. In de drankenshop wachtte ik op mijn beurt, toen er een jongeman binnenkwam om een pak af te leveren. Een knappe jongen met een innemend gezicht, een bekend gezicht….maar nee, toch niet.  De winkeldame tekende de formulieren en ik flapte eruit  “ik dacht even dat ik naast Tom Dumoulin stond”. De andere klanten beaamden het, iedereen kent die kop inmiddels.

“Wie is dat?”, vroeg de jongen onzeker.  Hem werd uitgelegd dat Tom Dumoulin onze wereldberoemde onverslaanbare  fietser is, die de giro heeft gewonnen. “hij is van Mestreech”, verduidelijkte de winkeldame.

“ik ben van Sittard”. zei de jongen verontschuldigend.

 

de elfde van de elfde.

Het evenement Elfde van de Elfde is nog niet zo oud, het is zo’n 20 jaar geleden gewoon bedacht door ene Lei Meissen, als navolging van iets dergelijks in Keulen. Gisteren was het weer zover,  het begon precies om 11 minuten over 11, in heel Limburg daverde de carnavalsmuziek en op de pleinen huppelden bont uitgedoste mensen. Op 11 november geven de carnavalsverenigingen de “aftrap” van de Carnavalstijd, dus vanaf die dag zijn  ze maandenlang in touw om ons op te warmen voor de Drie Dolle Dagen.

Op diezelfde 11de  november wordt elk jaar  in het aangrenzende Wallonië de Armistice herdacht, de Wapenstilstand waarmee in 1919 een einde kwam aan de Grote Oorlog die voor België  dood en vernieling  heeft betekend. 11 November is daar een stille dag, alles is gesloten  en men gedenkt de gevallenen.

Wij hebben eens  op zo’n stille herfstdag een wandeling gemaakt rondom het dorp Berneau, vlak over de grens. Het café was dicht dus we  zaten op een muurtje ons boterhammetje te eten. Het dorpspleintje was verlaten en stil, totdat van om een hoek een groep mensen naderde,  gevolgd door een klein fanfarekorps.  De burgemeester, getooid met zwart/geel/rode sjerp schreed aan het hoofd van de stoet.  Ze gingen bloemen leggen bij het monument, u kent ze wel, die oorlogsmonumenten met een ijzeren hek eromheen,  die je in stad en dorp in heel België ziet. De burgemeester hield een toespraakje en de schoolmeester zei nog enkele stichtelijke woorden tegen de kinderen. Het was een indrukwekkend gebeuren, dat wij ontroerd gadesloegen.

Toen we na afloop van de plechtigheid het monument van dichtbij  gingen bekijken lazen we de namen van de gevallenen van toen,  Vlaamse, Waalse en Duitse namen. Want zo zit die streek in elkaar, men trok makkelijk over de grenzen, die grenzen waren er niet eens.

Die avond in Maastricht vielen we ongewild met onze neus in het luidruchtige carnavalsgedruis, ons hoofd nog helemaal bij de verstilde optocht in Berneau, zo dichtbij.   Er zijn nog wel degelijk grenzen, zeiden we tegen elkaar.

 

 

separatisme.

Zo’n 30 jaar geleden kwamen wij vaak in het Franse Catalonië, de omstreken van Perpignan. Lange wandelingen in ruig gebied met een groep Franse wandelaars,  we zagen voor het eerst sinaasappelen aan bomen groeien en op het plein zagen wij mensen van alle leeftijden in grote kringen de sardaigne dansen bij de snerpende meeslepende blaasmuziek van een kleine cobla band,  waarvan een soort schalmei met één hand werd bespeeld door een man die onder zijn arm ook een kleine trommel klemde.

In die tijd bestond er in dit gebied ook separatisme Hier en daar zagen we wel eens  auto’s  met OC, Occitan, of er liep ergens iemand met een vlag. Separatisten zwaaien graag met vlaggen. En inderdaad, het grote land Frankrijk is een boeiend mozaïek van onderling  verschillende regio’s. Voor een buitenlander zijn die verschillen aantrekkelijk, al die departementen hebben hun eigen geschiedenis, hun architectuur en hun soms vaag op het Frans lijkende taal.  Het Frans van Perpignan klinkt in mijn noordelijke oren net zo als  het Spaans van over de grens. Maar met zijn allen  voelen ze zich Fransen. Dat separatisme werd wat lacherig bekeken:  ach…..dat is iets van jonge jongens, die komen  daar  wel overheen als ze volwassen worden. En ik dacht aan de Voerstreek, bij ons over de grens, waar die sentimenten ook vanzelf waren verdampt.

Mijn vriend R. is geboren en getogen in Toulouse, hij spreekt zijn Frans met een prachtig knoflookaccent. Ik vraag hem wat hij denkt van dat opgewonden gedoe bij de buren. En net wat ik had verwacht, hij doet er lacherig over.

 

 

beloning bij de BBC.

Top presentatoren bij de BBC verdienen teveel, wordt bericht en de vrouwen verdienen zowat de helft van de mannen. Ik hoorde bij ons in de media vragen: hoe kan dat nou, die vrouwen kunnen toch voor zichzelf opkomen? Nou, dat gaat daar anders. In een van mijn vorige levens werkte ik via een uitzendburo bij een internationale aannemer die voor DSM een nieuwe ammoniakfabriek bouwde. De financiële man was ene Mr. Fogden.  Hij vond mijn salaris veel te hoog en zocht  iemand die mij zou vervangen. Dat werd Nora, de echtgenote van een Afcent militair. Ik moest haar inwerken en ik vroeg wat ze haar voor salaris geboden hadden. Dat was iets meer dan de helft  van het mijne. De volgende dag kwam ze nerveus naast mijn buro staan.  Ze had haar man verteld van ons gesprek.  Hij had haar stijf gescholden en op het hart gedrukt “never discuss salaries”. Dat had ze toch moeten beseffen,  in Engeland is het eerste gebod voor een werknemer, “never discuss salaries!!”

 

Franse manieren.

Hebt u zich in Frankrijk ook wel eens verbaasd over de Franse gewoonte van eindeloos handen geven? Collega’s die elkaar na de middagpauze weer zien geven elkaar de hand, ze doen dat ook op de camping, mensen van drie tenten verderop worden iedere dag weer begroet met uitgebreid handen schudden, in het dorpscafé geven mannen die elkaar dagelijks zien toch een hand, zo nodig twee keer per dag. Je schijnt er sterke knuisten van te krijgen,  bleek onlangs uit het van pijn vertrokken gezicht van Trump.

 

 

Nederlands leren.

Mijn recente vriendin E.  is spaanstalig en geboren in Cuba. Ze is twintig jaar getrouwd geweest met een dialectsprekende dorpeling, die nooit de moeite nam om Nederlands met haar te spreken. Ze hebben twee kinderen, die op de basisschool Nederlands leren maar het in de praktijk niet gebruiken. Kennissen, ouders van vriendjes, de hele omgeving spreekt alleen dialect. Ze is nu een jaar gescheiden en zoekt een baan. Vanwege haar gebrekkige Nederlands, met zwaar spaans accent gesproken, komt ze niet aan de bak in haar eigen stiel. Nu is ze aan het werk bij iets dat je vroeger sociale werkplaats noemde, en  moet van haf 1 tot 5 uur verpakkingswerk doen,  deze week bundelt ze voor het ziekenhuis washandjes in stapeltjes van 20 stuks.

Sinds kort heeft E.  een Syrische vouw leren kennen, die pas twee jaar in Nederland woont en als statushouder een flat heeft gekregen naast de hare. Deze Nareen was meteen begonnen met Nederlandse les en heeft nu al haar B-examen gedaan. Mijn Spaanse E. merkte tot haar verbijstering dat haar Syrische buurvrouw haar kan inwijden in de fijne kneepjes van het Nederlands, b.v.:  <ik ben mijn sleutels kwijt> en niet : <ik heb mijn sleutels kwijt>, <ik blijf thuis> ipv <ik blijf in huis>. En in één moeite door verbetert ze E’s  onverstaanbare  uitspraak en articulatie.  Nareen heeft ook buiten de lessen om druk sociaal kontakt met Maastrichtse vrijwilligers, en dat gaat allemaal in het Nederlands.

Nareen wil gaan studeren aan de universiteit, en toonde trots haar diploma Nederlands,  maar voor de inschrijving  moet ze haar Engels verbeteren. Want aan de universiteit gaat alles in het Engels, naar mijn ervaring in een soort steenkolen Engels waar alleen de Duitse studenten weg mee weten.

Mijn mening: spreek Nederlands met buitenlanders, geen dialect en zeker niet het belabberde pidgin dat wij voor Engels verslijten. Die buitenlanders vragen erom.

 

 

sex slavernij in Afganistan.

Bacha Bazi, spelen met jongens, zo heet een eeuwenoud gebruik in Afganistan, maar daar niet alleen. Mannen met macht en aanzien, vaak ook kleinere potentaten zoals politie commandanten, eigenen  zich het recht toe om mooie jongens te ontvoeren en te gebruiken voor hun eigen gerief. Dat kan heel ver gaan, in Brandpunt werd een chirurg aangehaald die vertelde over het repareren, dichtnaaien, van anussen.  Onze marechaussé’s moesten samenwerken met mannen de ze eigenlijk hadden moeten arresteren. Als u vanavond naar Brandpunt hebt gekeken weet u dat het een hete aardappel is voor Defensie. Afwachten hoe de Kamer reageert op deze uitzending van Brandpunt.

Bacha bazi is trouwens  een Perzsche uitdrukking, en het misbruik komt daar ook voor.Lees het prachtige boek De Vliegeraar. Aardig om te weten: de Taliban verboden het omdat het in strijd is met de wetten van de Islam.  Jongens die door hen worden bevrijd worden opgeleid tot terrorist met de bedoeling dat ze aanslagen op militairen plegen.De moord op twee Amerikaanse militairen was er de oorzaak van dat het verschijnsel bach bazi nu veel publiciteit krijgt.

Nu even een verhaal van 25 jaar geleden, dat zich afspeelde in het barre noorden van Iran.Een vriend van mij werkte als ingenieur bij een Duits bedrijf dat tunnels boorde om water uit de bergen naar droog gebied te leiden. ’s Middags is het daar heet, iedereen slaapt, maar hij niet, hij liep het dorp in omdat hij nog iets wilde regelen met een tapijthandelaar. Bij het betreden van de winkel hoorde hij ergens achterin vreemde geluiden,  hij liep door, keek om een hoek en zag tot zijn verbijstering hoe de baas een kleine winkeljongen bereed. De man schrok niet, maar gaf hem een knipoog en maakte gewoon zijn rit af. Daarna schonk hij thee en kwam ter zake over de koop:  hoe groot en zwaar mocht het tapijt zijn dat meneer mee naar Nederland wilde nemen?

 

 

 

Rozen verwelken, lelies vergaan.

hoe ging het ook weer verder, dat oude versje uit onze poesie-albums?

<Rozen verwelken, lelies  vergaan, maar onze vriendschap  blijft eeuwig bestaan>.

Alle meisjes in de vierde klas schreven de klassieke versjes inn elkaars albums. Ik niet, ik  vond die versjes saai en maakte eigen versjes. Wie weet  liggen er  op zolders her en der nog  verstofte poesiealbums waarin mijn kinderverzen een origineel hoogtepunt  zijn.Misschien zijn de vriendinnetjes van toen dscn1343allang dood en hebben de kleinkinderen die rommel van hun oma allang bij het oud papier gedumpt.

Zo gingen mijn gedachten toen ik de foto maakte van de verwelkte rose roos, de roos van het vorige blogje. Hij had het buiten aan zijn struik langer uitgehouden, we  hebben nog niet eens nachtvorst gehad.

 

wonderpad in Bovenkarspel

Als u eens in de kop van Noord-Holland komt ga dan ook eens naar Bovenkarspel.  Daar heeft het IVN in het Streekbos Paviljoen een wonderpad voor slechtzienden aangelegd. Het pad bestaat uit twee routes langs paaltjes die voebaar genummerd zijn. Wat te denken van het bevoelen van de verschillende boomschorsen, en  met een beetje geluk zijn eetbare besjes rijp voor de pluk. De rondleiding staat stil bij vruchten zoals kastanjes, bij bladvormen en insecten. Deelnemers luisteren naar de vogels en ruiken de geuren van het seizoen. De gidsen vertellenoude verhalenover bomen en struiken. Een aardig initiatief om  in dat broodnuchtere West-Friesland een stukje natuur toegankelijk te maken voor de slechtziende medemens. Het is ook toegankelijk voor rolstoelen.

Trouwens, als je de uitgestrekte koolakkers kut vermijden is Noord-Holland overalwonderpad Bovenkarspel mooi.Mooie luchten, mooi water en prachtge dorpen.Gaat dat zien!